Gölhisar ilçesinde 2011 yılında yapılan kazılarda ortaya çıkan Türkiye’nin en sağlam, en büyük Roma dönemi mozaik ve Geç Roma yapılar 500 yıllık tarihi birlikte görme fırsatı verdiği için dikkatleri üzerine çekiyor.
Kültür ve Turizm Bakanlığı adına Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi hocalarından Yrd. Doç Dr. Şükrü Özüdoğru başkanlığında Kibyra’da yapılan kazılarda ilginç buluntular ortaya çıkarıldı.
Kültür ve Turizm Bakanlığı, Burdur Valiliği, MAKÜ, Gölhisar Kaymakamlığı, Gölhisar Belediyesi destekleriyle 2011 yılı itibariyle 5 yıllık kazı 20 yıllık alan açılarak 20 yıllık kazıya eş değer bir iş yapılmıştır.
Bu yılki kazılarda Kibyra’da meclis binasında Stadion (stadyum), Agora (çarşı), kazı çalışmaları yürütülmektedir.
1.Meclis Binası: Roma İmparatorluğu döneminde 4 işlevi birlikte yürütmüştür. Bunlar meclis binası, mahkeme, kışlık tiyatro ve müzik binasıdır.
3585 kişilik kapalı bina Anadolu’da en büyük binalardandır. Zeminde bulunan renkli taşlardan yapılan “medusa başı” Anadolu’da tek olma özelliğine sahiptir. Dünyada bu tür mozaikten medusa başı Yunanistan ve Roma’ da olmak üzere iki yerde mevcuttur.
Mozaik: Bu çalışmaların en önemlisi meclis binası önünde ortaya çıkarılan 540 m2 alanı kapsayan Anadolu’nun en sağlam mozaiğinin ortaya çıkarılmasıdır. Türkiye’nin en büyük alanı kapsayan mozaiği Hatay’da 850 m2 dir. Ancak bu mozaik alanın 200-250 m2’si sağlamdır. Kibyradaki mozaik Türkiye’nin en sağlam ve büyük mozaik alanı olma özelliği taşımaktadır.
540 m2 ortaya çıkarılan bu mozaikli alan meclis binasının önündedir. Ayrıca Meclis binasının önünde
Geç Roma dönemine ait (m.s. 6-7 yy) Roma hamamı ve seramik atölyesi ortaya çıkarılmıştır.
Meclis binası önündeki kazılarda ortaya çıkarılan mozaik, Roma hamamı ve seramik atölyesinin önemi, 500 yıllık bir yaşam süresini aynı anda sergileme imkanı vermektedir. Kazı Başkanı Şükrü ÖZÜDOĞRU: “Bu alanda ortaya çıkarılan sadece mozaik Geç Roma dönemi hamam ve seramik atölyesinin , meclis binasının Efes kadar ziyaretçi alacağını” ifade etmiştir.
Ayrıca ortaya çıkarılan bu bina ve eserlerin bütün malzemeleri mevcuttur. Dolayısıyla hepsi restore edilip tümlenebilir.
Bu kazının alanı bu yıl tamamlanmış olup Restorasyona hazır hale getirilmiştir. Rölöve; plan, kesit ve restorasyon çizimleriyle 3 boyutlu görüntülenmiştir.
2.Agora (Çarşı): Kazıyla 150 m.lik sütunlu caddenin 60 metresi tamamlanmıştır. Ana caddenin merdivenleri açılıp caddenin ilk 10 metresi açığa çıkarılmıştır.
Görkemli bir tapınak kapısı restore edilerek ayağa kaldırılmıştır.
Buradaki kazı çalışmasının önemi ; caddenin sütun ve sütun başlıklarıyla çok sağlam olduğundan kolayca ayağa kaldırılabilme fırsatı vermesidir.
Rölöve; plan ve restitüsyon çizimleriyle birlikte tamamlanmıştır. 3 boyutlu görüntülenmiştir.
3.Stadion (stadyum): Doğu tarafı kazılarak tamamlandı. Stadion 2 yıllık bir kazıyla bitirilecektir.
4.Tiyatro: Dönem başı tiyatroda temizlik çalışmaları yapılmış olup, oturakların yarısı ortaya çıkarılmıştır.
Kazılarda ortaya çıkarılan sistematik güçlü kanalizasyon alt yapısı Kibyra’nın şehircilik anlayışının oldukça gelişmil olduğu iyi bir şehir planı ile şehrin inşa edildiğini ortaya koymaktadır.
Sayın Bakanımıza ve Kazıya destek veren Yetkililere Şükranlarımızı sunuyorum.
Sayın Bakanımız Ertuğrul Günay’a, Sayın Valimiz Süleyman Tapsız’a, vekillerimize, MAKÜ Rektörü Sayın Prof. Dr. Mustaf Saatcı’ya, Gölhisar Kaymakamı H. Kürşat Kırbıyık’a, Gölhisar Belediyesi Başkanı Sayın Veli Cantilav’a, İl özel idaresine özellikle kazı ekibi başkanı Yrd. Doç. Şükrü Özüdoğru Yrd. Doç. Dr. Eray Dökü ve ekibine Müdürlüğümüz yönetici ile personeline ve kazıya destek veren herkese şükranlarımızı sunarım.
Mehmet Tanır
İl kültür ve Turizm Müdürü